Fabryka Fajansu w Glinicy -publikacja śląska ceramika

Fabryka fajansu w Glinicy to książka, której brakowało na polskim rynku i która stała się białym krukiem zaraz po wydaniu.

Autor: Józef Bremer SJ
Tytuł: Fabryka fajansu w Glinicy,
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, Kraków 2026

W niewielkiej Glinicy na śląsku, położonej w sercu dzisiejszego powiatu lublinieckiego, działała ceramiczna manufaktura, której dorobek śmiało można zestawiać z największymi ośrodkami europejskimi XVIII wieku.

Książka „Fabryka fajansu w Glinicy” Józefa Bremera SJ przywraca temu miejscu należne mu znaczenie, stając się podstawowym kompendium wiedzy o glinickim fajansi, pozycją obowiązkową w bibliotece każdego miłośnika ceramiki śląskiej.
Przełomowym momentem w dziejach fabryki był rok 1767, kiedy dobra przeszły w ręce hrabiny Anny Barbary von Gaschin. To pod jej zarządem manufaktura zyskała „drugie życie” - rozwinęła produkcję, unowocześniła technologie i na nowo zaistniała w sieci ówczesnych ośrodków ceramicznych. Autor pokazuje, jak z lokalnej wytwórni wyrósł ośrodek o ambicjach i poziomie porównywalnym z czołowymi manufakturami regionu.
Produkcja glinicka to nie tylko klasyczny fajans stołowy, ale także innowacyjna jak na tamte czasy kamionka (Steingut), będąca odpowiedzią na zmieniające się trendy i oczekiwania rynku w XVIII wieku.
Bremer bardzo konkretnie prowadzi czytelnika przez ewolucję materiałów i technologii - od tradycyjnych wyrobów fajansowych aż po nowocześniejsze masy ceramiczne, tłumacząc ich znaczenie dla dzisiejszej identyfikacji obiektów.

Glinica słynęła z fantazyjnych form: obok kufli, maselniczek i zastawy stołowej powstawały tu wazy z plastycznymi bukietami kwiatów, naczynia w formie zwierząt czy rozbudowane kompozycje figuralne, które do dziś budzą emocje wśród kolekcjonerów.
Książka pozwala osadzić te obiekty w konkretnych realiach warsztatowych, technologicznych i stylistycznych. Nie jest to jednak tylko opowieść o „pięknych przedmiotach”. Autor w dużej mierze koncentruje się także na kontekście historyczno‑społecznym - strukturze własności, relacjach gospodarczych i kontaktach Glinicy z innymi ośrodkami, w tym fabrykami na Górnym Śląsku i na Słowacji.
Ważne miejsce zajmują biografie takich postaci jak Kurt Bimler czy Zygmunt Przyrembel, których prace i ustalenia w istotny sposób ukształtowały współczesną wiedzę o śląskiej ceramice.

Książka zawiera ponadto obszerny aneks technologiczny (rodzaje i klasyfikacja glin, technologie produkcji wyrobów ceramicznych, różnice między terakotą, fajansem, kamionką i porcelaną), co czyni z niej nie tylko pozycję do czytania, ale zarazem praktyczny niezbędnik przy rozpoznawaniu i opisywaniu obiektów.
Dużym atutem jest bogaty materiał ilustracyjny: fotografie zabytków ze zbiorów muzeów (m.in. Bytom, Gliwice, Katowice, Opawa), zdjęcia z Glinicy i Zborowskiego, a także zestawienia sygnatur, niezwykle pomocne przy identyfikacji autentycznych wyrobów glinickich i ich odróżnianiu od produkcji z Prószkowa czy innych manufaktur regionu.

W efekcie otrzymujemy publikację, która:

• wypełnia realną lukę w polskiej literaturze poświęconej ceramice śląskiej,


• porządkuje i uzupełnia stan badań nad glinicką manufakturą,


• jednocześnie pozostaje przystępna w odbiorze dla kolekcjonera, antykwariusza i regionalisty.

To książka, która ma wszelkie predyspozycje, już w dniu wydania stała się poszukiwanym tytułem na rynku kolekcjonerskim - warto włączyć ją do biblioteki, zanim zniknie z naszej oferty, gdyż u wydawcy nakład jest już wyczerpany.

Dla kolekcjonerów i badaczy:
W perspektywie antykwarycznej i kolekcjonerskiej monografia Bremera ma znaczenie wykraczające poza standardową „książkę o historii fabryki”. To narzędzie pracy: pomaga precyzyjniej datować i lokalizować wyroby, porównywać dekoracje, formy i masy ceramiczne, a także lepiej rozumieć zależności między Glinicą a innymi ośrodkami śląskimi i środkowoeuropejskimi.
Rozdziały poświęcone glinickim wyrobom fajansowym, historii fabryki, powiązaniom z manufakturami słowackimi oraz aneks technologiczny tworzą solidny fundament do świadomej atrybucji obiektów - zarówno w praktyce prywatnego kolekcjonera, jak i w pracy antykwariusza czy muzealnika.
Dzięki obecności licznych kolorowych ilustracji, indeksu osób i streszczeń w językach obcych książka dobrze wpisuje się również w obieg naukowy i muzealny, pozostając jednocześnie bardzo przydatna na co dzień - przy poszukwianiu, porównywaniu czy nawet opisie, wycenie i selekcji przedmiotów.

Spis treści:

Wstęp — 7.
Historia Glinicy i okolicznych miejscowości — 13.
Ceramika na Śląsku w XVIII wieku — 19.
2.1. Jerzy Dobrzycki, Zygmunt Przyrembel — 19.
2.2. Śląska wytwórczość ceramiczna w XVIII wieku — 21.
2.3. Glinickie wytwory fajansowe — 30.
Historyczno-społeczny kontekst produkcji fajansu w Glinicy — 39.
3.1. Kurt Bimler — 39.
3.2. Starogórnośląskie wyroby fajansowe i ceramiczne – wczesna historia — 42.
3.3. Glinica – historia fabryki fajansu — 54.
3.4. Kontakty między górnośląskimi i słowackimi fabrykami fajansu — 64.
3.5. Manufaktura w Wierzbiu — 73.
Biografie osób związanych z fabryką w Glinicy — 77.
4.1. Hrabina Anna Barbara von Gaschin — 77.
4.2. Życiorysy niektórych pracowników fabryki fajansu w Glinicy — 82.
4.3. Inni pracownicy fabryki fajansu w Glinicy — 88.
Podsumowanie — 91.
Aneks — 95.
Powstanie, rodzaje i klasyfikacja glin — 95.
Technologie produkcji wyrobów ceramicznych — 97.
Terakota, fajans, kamionka, porcelana — 98.
Bibliografia — 105.
Ilustracje — 113.
Zdjęcia z Glinicy i Zborowskiego — 115.
Zdjęcia eksponatów wyrobów fajansowych z Glinicy — 125.
Indeks osób — 177.
Zusammenfassung — 181.
Summary — 183.

Książka nowa, nieczytana. 

Dane wydawnicze
Autor: Józef Bremer SJ.

Tytuł: Fabryka fajansu w Glinicy.

Wydawca: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie.

Miejsce i rok wydania: Kraków 2026.

Oprawa: miękka.

Format: 156 × 232 mm.

Liczba stron: 186.