1900-1930 zabytkowy przycisk do papieru z autentycznym widokiem opactwa Maria Laach

Zabytkowy przycisk do papieru – Souvenir z Opactwa Maria Laach

Wyjątkowy szklany przycisk do papieru z autentycznym widokiem, reprezentujący popularną formę pamiątki turystycznej z początku XX wieku, przedstawiającą słynne Opactwo Maria Laach.

Ten efektowny przycisk do papieru wykonano ze szkła transparentnego metodą charakterystyczną dla niemieckich wyrobów souvenirowych produkowanych w okresie 1900–1930. Technika polegała na umieszczeniu autentycznej fotografii lub widokówki pod szklaną kopułą, która jednocześnie powiększała obraz i zabezpieczała go przed zniszczeniem. Ilustracje wklejano z elementami masy perłowej i zabezpieczano od spodu. Charakterystyczną cechą są właśnie perłowe wstawki, a czasem karbowane obwódki w szkle otaczającym fotografię – dekoracyjny element typowy dla niemieckich wyrobów z tego okresu, który nadawał souvenirowi walor estetyczny i podkreślał rangę przedstawionego miejsca. Na spodniej stronie znajduje się materiałowa podkładka (prawdopodobnie płótno/imitacja skóry), która chroniła i i jednocześnie świadczy o autentyczności przedmiotu.​

Wymiary przedmiotu – 10,5 x 6,5 cm przy wysokości około 2,5 cm – odpowiadają standardowym rozmiarom tego typu souvenirów produkowanych w tamtym czasie dla turystów odwiedzających niemieckie kurorty, klasztory i atrakcje turystyczne.​

Przedstawienie – Opactwo Maria Laach

Fotograficzny wizerunek ukazuje Opactwo Maria Laach (Abtei Maria Laach), jeden z najcenniejszych przykładów architektury romańskiej w Niemczech. Ten benedyktyński klasztor położony nad jeziorem Laacher See w górach Eifel został założony w 1093 roku przez palatyna reńskiego Henryka II i jego małżonkę Adelheidę. Imponująca trójnawowa bazylika z sześcioma wieżami i dwoma transeptami, widoczna na fotografii, została konsekrowana w 1156 roku i jest sercem całego zespołu klasztornego.​
Charakterystyczne ceglane wieże z ostrosłupowymi hełmami, wykonane z brązowo-żółtego tufu z Laach, białego wapienia lotaryńskiego i czerwonego piaskowca z Kyll, nadają budowli niepowtarzalny charakter. Opactwo słynie również z rajskiego przedsionka (paradisium) z XIII wieku – jedynego zachowanego atrium tego typu na północ od Alp.​

Kontekst historyczny i produkcja suwenirów dla piątników

Przycisk do papieru powstał w okresie intensywnego rozwoju turystyki w regionie Eifel, kiedy Maria Laach stało się jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych i turystycznych w zachodniej części Niemiec. Po powrocie benedyktynów w 1892 roku i uroczystym odnowieniu kościoła przez cesarza Wilhelma II w 1897 roku, klasztor stał się jeszcze bardziej popularną destynacją, co sprzyjało produkcji souvenirów dla pilegrzymów i turystów.​
Tego typu przycisk do papieru produkowano w niemieckich manufakturach i hutach szklarskich, które specjalizowały się w wyrobach pamiątkowych dla rozwijającego się rynku turystycznego. Technika wklejania fotografii pod szklaną kopułę była opatentowana w USA w 1882 roku przez Williama H. Maxwella, ale szybko została zaadaptowana przez europejskich, szczególnie niemieckich i czeskich producentów.​

Ślady czasu jako walory Autentyczności
Obecne na powierzchni delikatne zadrapania i ślady użytkowania nie umniejszają wartości przedmiotu – przeciwnie, stanowią świadectwo autentyczności i ponad stuletniego istnienia tej pamiątki. Minimalne ubytki w szkle, zadrapania i patyna materiałowej podkładki na spodzie, lekkie przebarwienia fotografii oraz drobne znaki zużycia szklanej powierzchni są naturalną konsekwencją upływu czasu i potwierdzają, że nie mamy do czynienia z nowoczesną reprodukcją, lecz z oryginalnym zabytkiem niemieckiej sztuki souvenirowej z epoki wilhelmińskiej.​
Szklana kopuła zachowała swoją przejrzystość i efekt soczewki nieco powiększającej, charakterystyczny dla wyrobów z ołowianego szkła przyp. szkła kryształowe. Fotografia, mimo lekkiego stonowania kolorów, zachowała ostrość i czytelność przedstawienia, co świadczy o wysokiej jakości użytych materiałów.​

Znaczenie Kolekcjonerskie
Przycisk do papieru reprezentuje niezwykle popularny w swoim czasie rodzaj souveniru turystycznego typu "Gruss aus..." ("Pozdrowienia z..."), który turyści przywozili jako pamiątki z podróży do najważniejszych niemieckich miejsc kultu, kurortów i atrakcji kulturalnych. Maria Laach, jako jedno z najważniejszych opactw benedyktyńskich i arcydzieło romańskiej architektury, było częstym tematem takich pamiątek.​
Przedmioty tego typu stanowią dziś cenną dokumentację historii turystyki, fotografii oraz rzemiosła szklarskiego z przełomu XIX i XX wieku. Łączą w sobie walory użytkowe, estetyczne i historyczne, będąc świadectwem epoki, w której podróżowanie stawało się coraz bardziej dostępne, a pamiątki z podróży stanowiły ważny element kultury materialnej.​

Wyjątkowo ciekawy eksponat antykwaryczny w typie pamiątki!

Nasz numer magazynowy SM284