Art déco wazon szklany H. Martin - orientalny pejzaż z karawaną pod palmami w tle piramid

Art déco z nutą Orientu: Henri Martin, wazonik szklany z karawaną pod palmami: mały obiekt, wielka opowieść ...

 To niewielki, szklany wazonik o malowniczym, orientalnym pejzażu pustynnym, ręcznie dekorowany i sygnowany H. Martin. Na matowej, ciepłopomarańczowej-brązowej powierzchni artysta przedstawił scenę z jeźdźcem na wielbłądzie wśród smukłych palm, przy piramidach. Forma i dekoracja od razu przywołują estetykę art déco oraz modę na egzotykę pierwszej połowy XX wieku.

To typowy obiekt kolekcjonerski niewielki, ale z wyraźnym,
rozpoznawalnym charakterem i klimatem „voyage en Orient”.

Wazon ma klasyczną, wyoblającą się sylwetkę z wąską szyją płynnie przechodzącą w szeroki, lekko odchylony kołnierz. Delikatnie beczułkowaty brzusiec łagodnie schodzi ku wąskiej, stabilnej stopie. Szkło transparentne, jest zabarwione przez malowanie w odcieniach ciepłego brązu i piaskowego beżu, z subtelnym przejściem tonalnym od jaśniejszej partii przy dnie ku ciemniejszej, ceglastobrązowej strefie szyi. Zewnętrzna powierzchnia szkalnego wazonu jest matowa, satynowana, co wzmacnia wrażenie miękkości oraz podkreśla malarskość zdobienia. Dekorację wykonano srebrzysto-czarną farbą nałożoną na uprzednio zmatowioną powierzchnię szkła; linie są miękkie, lekko szkicowe, z typową dla warsztatów art déco stylizacją palm, piramid oraz sylwetki wielbłąda z jeźdźcem. Scena okala cały brzusiec: z jednej strony dominują wysokie, smukłe palmy i postać na wielbłądzie stojącym pod palmami, obok podówjna palma i piramid z odpbijajacymi się cienami na bezkresie pustynnego piasku, co buduje narrację podróży. Wnętrze wazonu jest gładkie dla zachowania łatwości czyszczenia i użytkowania, w naturalnym tonie transparentnego szkła, a prześwitujący do środka kolor dodaje głębi malunkowi na zewnątrz. Całość sprawia wrażenie miniaturowego pejzażu zamkniętego w harmonijnej, eleganckiej formie.

Na jednej ze stron widoczna jest sygnatura „H. Martin”
Najpewniej mamy do czynienia z wyrobem legendarnej belgijskiej huty Verreries de Scailmont z Manage w Walonii, jednej z ikon tamtejszego hutnictwa szkła XX wieku. Wytwórnia powstała na początku XX stulecia i szybko stała się jednym z głównych producentów szkła użytkowego oraz dekoracyjnego, łącząc produkcję masową z ambitnym wzornictwem w duchu art déco. Scailmont współpracował z zespołem projektantów i dekoratorów, którzy nadali jej wyrobom rozpoznawalny charakter – obok Henri Heemskerka czy Roberta Hofmana w źródłach wymieniany jest również Henri Martin (1886-1960), autor malowanych dekoracji, takich jak egzotyczne pejzaże i motywy orientalne na barwionym szkle. To właśnie w tym kontekście artystycznym należy postrzegać prezentowany wazonik - jako kameralny przykład najpewniej międzywojennej produkcji Scailmont, gdzie hutnicza forma spotyka się z indywidualną ręką dekoratora.

Henri Martin pojawia się w literaturze przedmiotu jako jeden z dekoratorów i projektantów związanych z Verreries de Scailmont w okresie rozkwitu art déco. Dostępne opracowania wymieniają go obok innych twórców tej huty, co potwierdza, że nie był anonimowym wykonawcą, lecz częścią kreatywnego zaplecza artystycznego fabryki, odpowiedzialnym za charakterystyczne dekoracje malowane na powierzchni szkła. W obiegu kolekcjonerskim notowane są przypisywane mu wazony art déco ze scenami figuralnymi i pejzażami, utrzymane w podobnej konwencji: barwione szkło, matowa powierzchnia oraz czarne, stylizowane sylwety na tle uproszczonego krajobrazu pustynnego lub roślinnego. Odręczna sygnatura „H. Martin” na prezentowanym wazonie doskonale wpisuje się w ten krąg - wskazuje na dekoratora pracującego dla Scailmont, specjalizującego się w malowanych, orientalizujących przedstawieniach, które dziś budzą szczególne zainteresowanie kolekcjonerów szkła art déco.

Wymiary: wysokość ponad 8 cm , górna średnica wylewu 5,5 cm, średnica podstawy ok 4 cm.
Szczegółowy opis stanu zachowania (widoczne drobne przetarcia, pchełkowy odprysk na górnym rancie - brak większych ubytków). Ogólny stan wizualny wydaje się bardzo dobry, bez widocznych znaczących uszkodzeń, za to z naturalną patyną.

Ten wazonik to wysmakowany przykład dekoracyjnego szkła z epoki art déco, w którym fascynacja Orientem łączy się z syntetycznym, malarskim ujeciem pejzażu. Niewielki format, charakterystyczna scena z karawaną oraz sygnatura artysty czynią z niego obiekt o wysokiej wartości kolekcjonerskiej i dekoracyjnej.
Może stać się mocnym akcentem w gabinecie miłośnika sztuki międzywojnia, znakomitym dodatkiem do kolekcji szkła z motywami orientalnymi lub pojedynczym  eksponatem, który od razu przyciąga wzrok i budzi pytania o swoją historię.

nasz numer magazynowy SZ540