But ze szkła - Ręcznie formowany pantofelek w stylu Murano - unikat z PRL

Vintage szklany kozak - zaczarowany bucik szklany z kwiatem w cholewce - hutniczy unikat z połowy XX wieku w stylu Murano/ epoki PRL

Przed Państwem przedmiot, który łączy w sobie hutniczą wirtuozerię i kolekcjonerską zagadkę: ręcznie formowany szklany but w typie wysokiego kozaka na wysokiej szpilce, z barwnym kwiatem zaklętym w samym sercu cholewki.

Wyrób datujemy na połowę XX wieku, lokalizując go gdzieś pomiędzy weneckim Murano, a polskimi hutami szkła artystycznego okresu PRL.
Sygnatury brak, dlatego pochodzenie pozostaje fascynującą niewiadomą.

Figurka wykonana została z przezroczystego szkła o wysokim połysku, formowanego na gorąco metodą ręczną, na hutniczym stanowisku, z dmuchania piszczeli i formowania na gorąco.
Kompozycja jest finezyjna i wyraźnie autorska: niski, lekko marszczonyw przód buta przechodzi w dynamicznie wyciągniętą cholewkę kozaka, ta zaś opiera się na wysokiej, szpilce, której linia zdradza wprawne oko mistrza huty. Najmocniejszym akcentem dekoracyjnym jest okrągły medalion ulokowany centralnie na cholewce - to wtopiony w szklaną masę barwiony kwiat  zdelikatną paletą czerwieni, zieleni i błękitu, otoczony plastycznym pierścieniem szkła, optycznie odgrywającym rolę „ozdobnego zapięcia”. Technika ta przywodzi na myśl weneckie murrine i millefiori, choć wykonanie ma swobodniejszy, mniej regularny charakter, typowy dla mid-century rękodzieła. Powierzchnia żywo gra światłem, a wnętrze cholewki tworzy efekt zwierciadła, w którym kolory zdają się unosić w przestrzeni.
Całość jest na wskroś dekoracyjna i jednocześnie funkcjonalna - może pełnić rolę samodzielnej rzeźby kolekcjonerskiej oraz nietypowej, eleganckiej podstawki pod pierścionki, zawieszki i drobną biżuterię na toaletce.

Producent:
Brak sygnatury każe zachować ostrożność. Estetyka, profil cholewki oraz technika wtapiania barwnego kwiatu sytuują obiekt w kręgu inspiracji weneckim Murano, szczególnie wyrobami z lat 50. i 60. XX wieku, kiedy figuratywne szkło artystyczne i fantazyjne formy butów cieszyły się wielką popularnością w całej Europie. Równie prawdopodobne jest jednak rodzime pochodzenie: polskie huty szkła gospodarczego i artystycznego epoki PRL (m. in. Krosno, Szczytna, Sudety) chętnie eksperymentowały z formami dekoracyjnymi w stylu „murano”, eksportowanymi na zachodnie rynki.
Bez sygnatury przedmiot pozostaje zatem hutniczym unikatem bliżej niezidentyfikowanym - tym ciekawszym kolekcjonersko.

Ciekawostka:
Szklane buciki i pantofelki nie są kaprysem okresu mid-century - to motyw o długiej tradycji. W XIX wieku miniaturowe szklane trzewiki wręczano jako prezenty zaręczynowe i ślubne, jako symbol szczęścia, dobrobytu i „dobrego kroku w nowe życie”. W Murano formy obuwnicze stały się popisem mistrzów, a ich kolekcjonowanie zyskało własną nazwę: shoephilia. Tak drobny przedmiot potrafił zatem nieść większy ładunek symboliczny niż niejedna porcelanowa figura.

Wymiary i stan:
Wysokość około 13 cm.
Materiał: szkło bezbarwne z wtopioną barwną dekoracją kwiatową.
Stan zachowania dobry, zgodny z wiekiem i techniką wykonania: u podstawy widoczne drobne uszczypnięcia szkła oraz ostrzejsza wada hutnicza z boku z łezkowym pęknięciem w masie - charakterystyczne ślady ręcznego formowania, nierówność spodu(chwiejny) choć niewpływające na ekspozycję.

Podsumowanie Antykwariatu Antyczek:
To rzecz dla osób ceniących szkło artystyczne z duszą - dekoracyjna, intrygująca i niepowtarzalna. Hutniczy charakter, mid-century estetyka oraz tajemnicze, niejednoznaczne pochodzenie sprawiają, że obiekt znakomicie wpisuje się zarówno w kolekcję szkła artystycznego, jak i w aranżację wnętrza w stylu vintage.
Drugiego, identycznego egzemplarza po prostu nie znajdą Państwo - ręka mistrza huty nie powtarza się dwa razy.

Nasz numer magazynowy SZ546